Cây giống bời lời

Độ hoàn thiện nội dung: 70%.

Bời lời hay mò nhớt, sàn thụ, sàn cảo thụ, bời lời nhớt, bời lời dầu, tên tiếng Anh là soft bollygum, bolly beech, Bollywood, bollygum, brown bollygum, brown Bollywood, sycamore, brown beech (danh pháp khoa học là Litsea glutinosa (Lour.) C.B.Rob.), là một loài thực vật có hoa thuộc họ Nguyệt quế Lauraceae.

Mô tả cây giống bời lời

Cây bời lời – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Cây cao có thể tới 10m. Nhiều dạng, vỏ thân nâu, không mùi, không vị, trong có chất nhớt, cành trưởng thành hình trụ, nhẵn, cành non có cạnh, nhiều lông. Lá mọc so le, thường mọc thành cụm ở đầu cành, hơi dai, màu xanh lục đậm, mặt trên bóng, mặt dưới có lông, kích thước rất thay đổi, dài 7 – 20cm, rộng 4 – 10cm, hình bầu dục hay thuôn dài, phía đáy lá tròn hoặc nhọn, đầu nhọn hay tù; cuống lá có lông, dài 1,5 – 5cm. Hoa tụ từng 3 – 6 thành tán nhỏ trên 1 cuống chung dài 1 – 3cm có lông; cuống của mỗi hoa dài 2 – 3mm. Quả hình cầu to bằng hạt đậu, màu đen, đính trên cuống phình ra. Mùa quả vào tháng 7 – 8.

Cây bời lời nhớt – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cày nhỡ, cao 2 – 5m, có khi hơn. Cành non có cạnh, ít lông, cành già hình trụ, nhẵn, vỏ màu nâu. Lá mọc so le, đôi khi tụ họp ở đầu cành, bình bầu dục hoặc mác thuôn, dài 7 – 20cm, rộng 1 – 10cm, gốc tròn hoặc thuôn, đầu tù hoặc hơi có mũi nhọn, mặt trên màu lục sẫm bóng, trừ gân giữa, mặt dưới có lông nhiều hay ít, nhất là trên gân; phiến lá hơi dai, khi vò ra có mùi hơi tanh; cuống lá có lông, dài 1 – 2,5cm.

Cụm hoa mang hoa đơn tính cùng gốc xếp thành tán trên một cuống dài 2,5 – 6cm ở kẽ lá gần ngọn; lá bắc có lông nhiều hay ít; hoa màu vàng nhạt; hoa đực có bao hoa giảm còn 1 – 2 phiến hoặc không, nhị 9 – 20, chỉ nhị có lông; hoa cái không có bao hoa, bầu hình trứng. Quả mọng, hình cầu, màu đen, cuống phồng lên ở chỗ dính vào quả. Toàn cây có chất nhầy. Mùa hoa quả: tháng 5 – 7.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây bời lời – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Hiện nay cây này chưa được trồng nhiều. Chủ yếu mọc hoang, nhiều nhất ở Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên, một số ít mọc ở Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hà Giang, Tuyên Quang, Quảng Ninh. Còn mọc ở miền nam Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia, Campuchia. Trồng bằng hạt hay giâm cành. Sau 5 – 6 năm bắt đầu có quả.

Người ta dùng gỗ cây này để lấy chất nhầy dùng trong kỹ nghệ làm giấy, làm hương nén; quả được thu hái vào tháng 7 – 8 để ép dầu làm nến và nấu xà phòng.

Cây bời lời nhớt – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Litsea Lam. là một chi lớn trong họ Lauraceae gồm hầu hết là cây gỗ và cây bụi, phân bố tập trung ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới châu Á. Ở Việt Nam, hiện có 43 loài, trong đó 11 loài là cây cho gỗ thông dụng, 4 – 5 loài được dùng làm thuốc.

Bời lời nhớt thuộc loại cây gỗ trung bình, phân bố khá phổ biến ở các tỉnh miền núi từ Lạng Sơn đến An Giang, còn thấy ở Ấn Độ, Philippines, Trung Quốc, Lào … Cây ưa sáng, lúc nhỏ chịu bóng, thường mọc ở rừng thứ sinh hay còn tương đối nguyên sinh. Đôi khi cũng gặp ở vùng đồi cây bụi hay bờ các nương rẫy. Cây ra hoa nhiều hàng năm. Côn trùng là một tác nhân truyền phấn. Những cây có đường kính thân dưới 10cm, sau khi chặt, đều có khả năng tái sinh cây chồi.

Lá bời lời nhớt dùng tươi hoặc phơi khô. Vỏ rễ và vỏ thân thu hái quanh năm, tốt nhất vào mùa xuân, phơi khô, sao vàng. Hoa và hạt cũng được dùng.

2. Thành phần hoá học

Cây bời lời – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Tất cả các bộ phận của cây, nhiều nhất ở vỏ thân có chứa một chất nhầy dính, thường dùng để dính bột giấy hay hương thắp. Hạt chứa 45% chất dầu béo đông đặc ở nhiệt độ thường, thành phần chủ yếu của dầu là laurin và olein. Gỗ non có chứa ít tinh dầu nhưng khi già tỷ lệ tinh dầu ít đi.

Cây bời lời nhớt – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Lá bời lời nhớt chứa chất nhầy là polysaccharide được cấu tạo bởi arabinose, xylose, galactose, glucose và acid galacturonic. Sau khi tinh chế, polysaccharide này cho một polysaccharide trung tính và một polysaccharide acid. Polysaccharide trung tính là một arabinoxylan được cấu tạo bởi xylose và arabinose theo tỷ lệ 4:1; polysaccharide acid bao gồm xylose, arabinose, glucose và acid galacturonic (Mahmud Hossen và cộng sự, 1993) (CA 122, 84, 117s).

Vỏ thân chứa chất nhầy được cấu tạo bởi arabinoxylan (D-xylose và L-arabinose theo tỷ lệ 1,0:3,4). Các gốc α-L và β-L-arabinofuranosyl đều có mặt (Herath H. M. T. B. và cộng sự, 1990).

Hat chứa 45% dầu béo với thành phần chủ yếu là glycerid của acid lauric và acid oleic.

Công dụng và liều dùng bời lời

Bời lời nhớt có vị ngọt, đắng, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, tiêu sưng, làm mát máu.

Vỏ rễ, vỏ thân bời lời nhớt sắc uống chữa viêm ruột, tiêu chảy, lỵ, viêm tuyến nước bọt, viêm tuyến vú. Lớp bên trong của vỏ giã nát đắp lại chỗ là thuốc làm dịu da, chữa bong gân, sưng bầm tím, đau khớp. Lá được coi là một thuốc giải co thắt, chữa nhức đầu, thiên đầu thống (glaucome).

Liều dùng: 20 – 30g cây tươi hoặc 10 – 12g cây khô.

Ngoài ra, nước ngâm vỏ bời lời nhớt còn được dùng bôi đầu làm cho tóc bóng mượt.

Địa chỉ bán cây giống bời lời uy tín chất lượng ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.