Cây sòi tía (Sapium discolor): Đặc điểm, công dụng & bài thuốc quý trong dân gian

Độ hoàn thiện nội dung: 70%.

Sòi tía hay sòi bạc, tên tiếng Anh là mountain tallow tree (danh pháp khoa học là Triadica cochinchinensis Lour.; đồng nghĩa: Sapium discolor (Champ. ex Benth.) Müll.Arg.) là loài thực vật thuộc họ Đại kích Euphorbiaceae.

Cây sòi tía – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cây nhỏ hoặc cây to, cao 8 – 10 m, có nhiều nhựa mủ. Cành nhẵn, màu xám nhạt. Lá mọc so le, hình bầu dục, dài 3 – 7 cm, rộng 2,5 – 3 cm, gốc tròn hoặc hơi nhọn, đầu tù hơi nhọn, màu xanh sẫm, hai mặt nhẵn; cuống lá mảnh, dài 2,5 – 3,5 cm; có hai hạch nhỏ, màu đỏ tía; lá chuyển màu đỏ trước khi rụng.

Cây đơn tính cùng gốc, cụm hoa mọc ở ngọn thành bông dày, cong, dài 5 cm; hoa đực ở dưới, hoa cái ở trên; hoa đực có đài hợp hình đấu, có răng nhỏ, nhị 2, bao phấn hình mũ chụm; hoa cái có đài hợp, 3 thùy hình mũi mác nhọn, bầu hình trứng. Quả hình cầu, khi nứt chia làm 3 mảnh; hạt màu xám đen. Mùa hoa: tháng 5 – 6, mùa quả: tháng 7 – 9.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây sòi tía – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Chi Sapium P.Browne gồm các loài phân bố ở vùng nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới châu Á. Ở Việt Nam, có 7 loài. Loài sòi tía phân bố từ phía nam Trung Quốc đến Việt Nam, Lào và Indonesia. Ở Việt Nam, sòi tía thấy có rải rác ở các tỉnh thuộc vùng núi thấp (thường dưới 300 m) và trung du. Cây ưa sáng, mọc nhanh và có thể sống được trên nhiều loại đất, kể cả ở vùng đất đồi cằn cỗi, trơ sỏi đá. Sòi tía có bộ rễ phát triển nên chịu hạn tốt. Cây thường mọc ở rừng thứ sinh, đất sau nương rẫy và ở đồi cây bụi; ra hoa quả nhiều hàng năm, cây mọc từ hạt ở đất còn màu mỡ, sau 5 – 6 năm, bắt đầu có hoa quả, tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt và gốc sau khi bị chặt.

Sòi tía là cây gỗ không có ý nghĩa kinh tế lớn, do gỗ mềm dễ mục nát. Tuy nhiên, nó lại là loài cây gỗ tiên phong trên đất nghèo kiệt ở vùng đồi cây bụi và trên đất sau nương rẫy.

2. Thành phần hoá học

Cây sòi tía – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Sòi tía chứa taraxerol, acid ellagic (Trung dược Từ Hải I, 1993).

Rễ sòi tía có vị đắng chát, tính hàn, hơi độc, có tác dụng trục ứ, tả hạ, trục thủy, tiêu sưng, làm tăng nhu động ruột.

Vỏ rễ sòi tía được dùng trị táo bón, tiêu chảy, viêm thận, phù thũng, xơ gan cổ trướng, đái ít. Ngày 3 – 10g, có thể đến 15g, sắc uống.

Dùng ngoài, rễ và lá chữa dòn ngã tổn thương, viêm nhiễm ngoài da như lở ngứa, eczema, zona, mụn nhọt. Lá còn dùng chữa rắn độc cắn, áp xe vú, hen. Trong nhân dân, lá sòi tía nấu với nước để nhuộm đen vải và tơ lụa.

Chú ý: Người có thai hoặc suy nhược không nên dùng sòi tía.

Bài thuốc có sòi tía:

Chữa dòn ngã bị thương, sai khớp, bong gân, sưng tấy, mụn nhọt lở loét ngoài da: Rễ sòi tía, chặt nhỏ, phơi khô, sao vàng 10 – 15g, nấu nước uống với rượu. Kết hợp, lấy lá tươi dùng riêng hoặc phối hợp với lá bố cu vẽ giã nát đắp.

Chữa rắn cắn: Vỏ rễ hoặc lá sòi tía tươi dùng riêng hoặc phối hợp với lá bố cu vẽ, phèn đen, thơm lông, giã nát, thêm ít nước, gạn uống và bã đắp.

Chữa hen suyễn: Lá sòi tía non 30g, băm trộn với phổi mèo làm chả ăn.

Địa chỉ bán cây sòi tía tại Hà Nội uy tín ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

• Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm bầu giống sòi tía phù hợp.
• Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
• Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
• Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước hoặc đặt cọc trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 50k một lần ship.

Tài liệu tham khảo

• Triadica cochinchinensis – Wikipedia tiếng Anh.
• Cây sòi tía – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác.