Cây chành rành (rù rì)

Độ hoàn thiện nội dung: 70%.

Chành rành hay rù rì, tên tiếng Anh là broadleaf hopbush (danh pháp khoa học là Dodonaea viscosa Jacq.) là loài thực vật thuộc họ Bồ hòn Sapindaceae.

Cây chành rành – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cây bụi hay cây nhỏ, luôn xanh, cao khoảng 1m. Thân cành mọc đứng, hình trụ hoặc có 3 cạnh, vỏ mỏng, khi non có lông. Lá mọc so le, hình mác, dài 5 – 15 cm, rộng 1,5 – 2,5 cm, gần như không cuống hoặc có cuống rất ngắn, phiến cứng, hẹp, gốc thuôn, đầu tù có mũi nhọn, mép nguyên.

Cụm hoa mọc ở ngọn thân và đầu cành thành ngù hoặc chùm dạng đầu tròn; đài có 3 – 5 răng; tràng 0; nhị 8 – 12, dài bằng lá đài; bầu hình ellipt, có lông. Quả nang, có 2 – 3 cánh dẹt; hạt màu đen.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây chành rành – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Chi Dodonaea Mill. chỉ có 2 loài ở Việt Nam. Chánh rành là loại cây nhiệt đới, phân bố rộng rãi ở Ấn Độ, Malaysia, Indonesia, Lào, Campuchia, Australia và Việt Nam. Ở Việt Nam, chành rành chỉ thấy ở các tỉnh phía nam, từ Phú Lộc (Thừa Thiên – Huế) đến đảo Phú Quốc tỉnh Kiên Giang. Cây thường mọc lẫn với các cây bụi khác trong các quần hệ cây bụi ở đồi thấp ven biển, bờ nương rẫy, ven đường đi và có thể cả ở ven rừng thưa nữa rừng lá ở Ninh Thuận, Đắk Lắk. Chành rành là cây ưa sáng, chịu được khô hạn, sống được trên loại đất nghèo dinh dưỡng như đất đồi thấp ở các trường gai hoặc đất cát khô ven biển. Cây ra hoa quả nhiều hàng năm, quả có cánh, phát tán nhờ gió. Do khả năng này mầm của hạt tốt, nên phạm vi phân bố của cây thường khá rộng. Chành rành có hệ rễ đặc biệt phát triển, rễ cọc chính cắm sâu xuống đất đến gần 2m; cây bị chặt phá nhiều lần vẫn có khả năng tái sinh. Gỗ thân cứng, thường được làm củi hoặc để rào vườn.

2. Thành phần hoá học

Cây chành rành – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Phần trên mặt đất của cây chành rành chứa các chất ent-15,16-epoxy-9αH-labdan-13(16),14-dien-3β,8α-diol và p-coumaric acid ester của 1-L-myo – inositol (1-L-1-O-methyl-2-acetyl-3-p-coumaryl-myo-inositol (CA. 115: 110644p).

Hoa chứa tinh dầu trong đó có pentanol, β-pinene, myrcene, limonene, p-cymene, citronellal, linalool, linalyl acetate, γ-terpineol, geraniol và α-spinasterol (CA. 123: 107708x), các chất penduletin, quercetin, isorhamnetin và diosicogenin (3β,15α,21β,22α,18-penta-hydroxy-16α- angeloyloxy-Δ12-oleanen (CA. 117: 128162f).

Quả chứa các saponin, hạt chứa polysaccharide, nếu đem thủy phân bằng acid sulfuric sẽ cho glycerol và d-erythritol (CA. 125: 53687k), các polysaccharide tan trong nước gồm các đơn vị D-glucose và D-manose theo tỷ lệ phân tử gam 5:2 (CA. 120: 31944w).

Bằng thủy phân acid thân cây, người ta thu được stigmasterol, 21,22-diangeloyl-baringenol C, 21,22-diangeloyl-R₁-baringenol, 21-angeloyl-R₁-baringenol và cleomiscosin A (CA. 109: 2025h).

Thân còn chứa 4-hydroxy-3,5-diprenylbenzaldehyde, β-sitosterol, acid stearic, acid syringic, fraxetin, cleomiscosin A, cleomiscosin C và β-sitosterol-β-D-glucose (CA. 121: 226.454h).

Vỏ rễ chứa isorhamnetin và quercetin (CA 110: 228.632h). Chành rành còn chứa các hoạt chất sakuranetin, ent-labdane, coumarin fraxetin.

3. Tác dụng dược lý

Cây chành rành – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cao cồn 50% từ toàn cây chành rành có tác dụng ức chế co bóp tự nhiên của cơ trơn ruột. Hoạt chất từ hạt, quả, hạt và thân cây chành rành có hoạt tính chống rỉ dịch, làm tăng thực bào và diệt nhuỵên thể. Cao nước và cao cồn chành rành có tác dụng ức chế tim, gây co động mạch vành và chống co thắt cơ trơn ruột in vitro. Cao cồn có tác dụng hạ huyết áp, tác dụng này không bị ảnh hưởng bởi atropin. Hai dạng cao đều có tác dụng diệt giun yếu, cao cồn có tác dụng kháng khuẩn. Cao nước và cao cồn từ lá chành rành có hoạt tính hạ áp. Trên tim thỏ cô lập theo phương pháp Langendorff, cao cồn hoặc cao nước lá có tác dụng giảm nhất thời lực co cơ tim và giảm tốc độ dịch truyền qua động mạch vành. Trên tim ếch cô lập, hoạt tính ức chế không bị ảnh hưởng bởi việc cho trước atropin. Cao cồn tiêm tĩnh mạch cho mèo gây giảm nhẹ huyết áp. Hai cao gây giãn ruột cô lập động vật, tác dụng ức chế co thắt ruột gây bởi bari clorid, acetylcholin và histamin.

Cao cloroform – methanol từ phần trên mặt đất ức chế co bóp tự nhiên của cơ trơn ruột; đã phân lập 4 hoạt chất có tác dụng ức chế co bóp tự nhiên và đo kích thích điện của hồi tràng chuột lang. Các hoạt chất sakuranetin và ent-labdane ức chế co bóp hồi tràng gây bởi acetylcholin, histamin và bari clorid, và làm giảm co bóp tử cung chuột cống trắng gây bởi tác dụng dịch khử các Ca²⁺ và K⁺ in vitro. Các kết quả này gợi ý hai hoạt chất có tác dụng trên chuyển hóa calci ở tế bào cơ trơn. Chất coumarin fraxetin được phân lập có tác dụng chống oxy hóa, làm tăng hoạt độ của Glutathione reductase gan và làm giảm tỷ lệ GSSG/GSH trên chuột nhắt trắng. Fraxetin có tác dụng giảm đau trong thử nghiệm cơn quặn đau gây bởi acetic acid trên chuột nhắt trắng.

Cao methanol có hoạt tính ức chế Candida albicans, Bacillus subtilis, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa và Staphylococcus aureus nồng độ 20 mg/ml. Tinh dầu từ lá và hạt có tác dụng ức chế Saccharomyces cerevisiae, Bordetella bronchiseptica và Staphylococcus aureus. Cao cồn từ lá có hoạt tính ức chế Corynebacterium diphtheriae, Escherichia coli, Micrococcus spp., Salmonella spp., Bacillus spp. và Sarcina lutea.

Địa chỉ bán cây rau chành rành tại Hà Nội uy tín ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

• Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm bầu giống chành rành phù hợp.
• Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
• Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
• Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước hoặc đặt cọc trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 50k một lần ship.

Tài liệu tham khảo

• Dodonaea viscosa – Wikipedia tiếng Anh.
• Cây chành rành – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập I – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác.