Sửa chính tả và điều chỉnh lại nội dung: 26/3/2025;
Khổ sâm cho rễ hay dã hòe, khổ cốt, tên tiếng Anh là shrubby sophora (danh pháp khoa học là Sophora flavescens Aiton) là loài thực vật có hoa thuộc họ Đậu Fabaceae. Tránh nhầm lẫn cây này với cây khổ sâm cho lá Croton kongensis Gagnep., họ Thầu dầu Euphorbiaceae.



Mô tả cây khổ sâm cho rễ
Cây nhỏ cao 0,5 – 1,3m, lá rụng. Lá kép lông chim lẻ, mọc cách, dài 15 – 20cm, lá chét từ 15 – 21 cái, hình mác dài 2 – 5cm. Hoa màu vàng nhạt, mọc thành chùm dài 6 – 25cm ở nách lá. Quả đậu dài từ 6 – 11cm, rộng 5 – 8mm, màu vàng lục chứa 3 – 6 hạt. hạt màu đen, hình cầu, đường kinh 2,5mm. Hoa tháng 5 – 6.
Thông tin thêm
1. Phân bố, thu hái và chế biến
Cây này chưa thấy ở Việt nam. Đang được di thực. Hiện vị thuốc vẫn nhập của Trung Quốc. Tại Trung Quốc cây mọc ở khắp các tỉnh Vân Nam, Phúc Kiến, Quảng Đông, Hà Bắc.
Qua địa lý phân bố ở Trung Quốc, ta thấy có thể tìm thấy cây này ở Việt Nam tại các tỉnh biên giới Trung – Việt.
2. Thành phần hoá học
Khổ sâm – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):
Trong rễ khổ sâm, người ta đã nghiên cứu thấy các chất như: 2,5% chất alkaloid có tên matrine C15H24N2O, sophocarpine C15H22N2O, oxymatrine (matrine oxide, matrine N-oxide, matrine 1-oxide) C15H24N2O2. Ngoài ra trong rễ còn có chất cytisine (Việt hóa: xytisin) C11H14N2O. Trong lá khổ sâm có chứa 47mg% vitamin C. Trong hoa có 0,12% tinh dầu.
Chất matrine được nhà bác học Nhật Bản Nagai chiết xuất từ năm 1899.
Matrine có nhiều dạng tinh thể và nhiều độ chảy khác nhau 76 – 87o và 84v. Hơi tan trong ete, cồn, chloroform, benzen, nước lạnh, ít tan trong ete dầu hoả, ít tan trong nước nóng hơn trong nước lạnh.
Jeong-Dan Cha cùng đồng sự (2009) nghiên cứu về hoạt tính kháng khuẩn của Sophoraflavanone G được phân lập từ rễ của Sophora flavescens đối với 10 chủng phân lập lâm sàng của Staphylococcus aureus kháng methicillin (Jeong-Dan Cha et al.; Phytotherapy Research. 23 (9): 1326–1331).
Kuo-Tung Tang và đồng sự (2021) nghiên cứu về kurarinone, một flavanone được chiết xuất từ Sophora flavescens Aiton, xác định tiềm năng điều trị của kurarinone và làm sáng tỏ sự tương tác giữa kurarinone và bệnh tự miễn viêm khớp dạng thấp (rheumatoid arthritis hay RA) (Kuo-Tung Tang et al.; International Journal of Molecular Sciences. 2021;22(8):4002).
3. Tác dụng dược lý
Khổ sâm – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):
Tác dụng đối với trung khu thần kinh. Theo báo cáo của Doãn Cơ Ninh (1933) dùng matrine tiêm vào thỏ nhà thấy trung khu thần kinh bị tê liệt, đồng thời phát sinh hiện tượng co quắp (kinh loạn), cuối cùng hô hấp ngừng lại rồi chết. Nếu tiêm vào một loại ếch (thanh oa) thì trước tiên thấy hiện tượng hưng phấn, rồi sau tê liệt, vận động hô hấp chậm lại không theo quy tắc nào cả, rồi đến co quắp và chết do ngừng hô hấp. Hiện tượng co quắp này do phản xạ tủy sống tăng mạnh.
Một tác giả Nhật Bản báo cáo tiêm matrine vào dưới da của thỏ thì liều tối thiểu gây chết đối với thỏ là 0,4g/kg thể trọng, lúc đầu gây hiện tượng co quắp mạnh, cuối cùng ngừng hô hấp và chết.
Tác dụng lợi tiểu. Năm 1953, một tác giả Trung Quốc nghiên cứu trên thỏ và trên lâm sàng thuốc chế từ khổ sâm và chất matrine thấy những kết quả sau đây:
- Trong số 30 bệnh nhân mắc bệnh ho, dạ dày, ruột, tim và máu, uống thuốc khổ sâm thì 27 bệnh nhân thấy lợi tiểu rõ rệt (90%). Ngày uống 4g khổ sâm, bắt đầu có kết quả lợi tiểu; với liều 8g một ngày, kết quả tốt nhất, với liều 12g một ngày kết quả cũng chỉ như liều 8g. Do đó tác giả đề nghị liều 8g đối với người lớn cân nặng 45kg và có thể tính liều: 8/45 làm cơ sở đối với người khác.
- Định lượng clorua trong nước tiểu bằng phương pháp Koranyi-Ruszuyak thì thấy nước tiểu của 9 bệnh nhân có lượng clorua tăng cao.
- Dùng dung dịch matrine 0,1% và 1% tiêm vào 3 con thỏ đực lớn và 3 thỏ con sức nặng 0,935 – 1,31 kg (tiêm dưới da, mạch máu, màng bụng hoặc bắp thịt), thì thấy tất cả các con vật và các phương pháp tiêm khác nhau đều gây lợi tiểu rõ rệt với liều 2ml dung dịch 1% cho mỗi con, không có hiện tượng phụ khó chịu nào, cũng không ảnh hưởng gì đến sự lớn của thỏ con. Tác giả còn căn cứ trên thí nghiệm, ấn định liều cho người lớn là 0,45g, dùng dưới dạng dung dịch 10% tiêm một lần 5ml.
Tiếc rằng trong bản báo cáo, tác giả không cho biết lượng nước uống hàng ngày của bệnh nhân và con vật.
Tác dụng đối với huyết áp. Vẫn theo tác giả nói trên, khi bệnh nhân uống nước sắc khổ sâm, huyết áp thay đổi trong phạm vi giới hạn thay đổi sinh lý do đó ông cho rằng khổ sâm không có tác dụng bổ tim, cũng không có tác dụng tăng hoặc giảm huyết áp.
Tác dụng đối với dạ dày và ruột. Khổ sâm là một vị thuốc bổ đắng.


Công dụng và liều dùng cây khổ sâm
Khổ sâm là một vị thuốc bổ đắng, thuốc lợi tiểu tiện.
Ngoài ra còn công dụng chữa lỵ, sốt quá hoá điên cuồng, còn dùng chữa giun và ký sinh của súc vật, sắc nước rửa mụn nhọt, lở loét. Ngày dùng 12g dưới dạng thuốc sắc, chia làm 2 – 3 lần uống trong ngày.
Địa chỉ mua cây giống khổ sâm cho rễ uy tín ?
Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.
- Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm bầu giống khổ sâm cho rễ phù hợp.
- Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
- Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
- Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 30k một lần ship.








