Cây giống ô môi

Độ hoàn thiện nội dung: 80%.

Ô môi hay bọ cạp nước, canh ki na Việt Nam, tên tiếng Anh là pink shower tree (danh pháp khoa học là Cassia grandis L.f.) là một loài thực vật thuộc họ Đậu Fabaceae trong phân họ Vang Caesalpinioideae.

Cây to cao 7 đến 15m. Vỏ thân nhẵn, cành mọc ngang, cành non có lông màu rỉ sắt, cành già màu nâu đen. Lá có kích thước lớn, kép lông chim gồm 5 – 16 đôi lá chét hình hơi quả trám, dài 7 – 12cm, rộng 4 – 8cm có phủ lông mịn. Cụm hoa mọc thành chùm thưa, thông, dài 20 – 40cm. Hoa màu hồng tươi. Quả hình trụ cứng, cong lưỡi liềm, màu nâu đen nhạt, dài 20 – 60cm, rộng 2 – 3cm, cuống ngắn, không mở, đầu có mõm nhọn, nhỏ. Quả được phân chia thành 50 – 60 ngăn nhỏ phân cách nhau bởi những lớp màng mỏng màu trắng nhạt, trong chứa một thứ cơm mềm, đặc sền sệt, màu nâu đỏ hay nâu đen, vị ngọt, lúc tươi hơi có vị chua, khi khô có màu sẫm. Trong mỗi ngăn có chứa một hạt dẹt cứng màu vàng. Khi chín khô long ra, lúc lắc quả có tiếng kêu đặc biệt. Mùa hoa quả: Tháng 5 – 10.

Cây ô môi – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Cây gỗ to, cao 10 – 12m. Cành non có lông màu gỉ sắt, cành già nhẵn, màu nâu đen. Lá kép lông chim chẵn, moc so le, gồm 11 – 13 đôi lá chét mọc đối. Cụm hoa mọc ở kẻ lá đã rụng thành chùm dài, hoa màu hồng tươi. Quả hình trụ, cong như lưỡi liềm, dài 40 – 60cm, đường kính 3 – 4cm, vẻ ngoài màu nâu đen, có ngấn ngang chằng chịt, bên trong có 50 – 60 ô, mỗi ô chứa một hạt dẹt, quanh hạt có một lớp cơm màu nâu đỏ hoặc nâu đen, mềm, vị ngọt, mùi hắc, ăn được. Mùa hoa: tháng 3 – 5; mùa quả: tháng 6 – 10.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Cây ô môi – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Cây ô môi mọc hoang ở miền Nam nước ta. Được trồng nhiều ở một số nơi ở miền Bắc nước ta.

Gần đây, một số nơi ở miền Bắc thường hái quả chín về dùng với tên quả “canh ki na”, có lẽ vì thấy rượu ngâm quả này có màu đỏ như màu rượu canh ki na. Mùa quả vào thu đông. Hái về bỏ vỏ, bỏ nhân, chỉ lấy củi ngâm rượu.

Ngoài ra còn dùng lá, vỏ thân và vỏ rễ.

Cây ô môi – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác (đã sửa chính tả):

Ô môi có nguồn gốc ở Nam Mỹ, được nhập trồng khắp vùng nhiệt đới để làm cảnh, làm thuốc và lấy gỗ. Cây được trồng nhiều ở Campuchia, Nam Việt Nam, Malaysia, Indonesia (đảo Java) và New Guinea. Ô môi thích nghi cao với điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm. Ở Việt Nam, cây được trồng nhiều nhất ở các tỉnh thuộc miền Đông và Tây Nam Bộ, ít hơn ở miền Trung và rất hiếm ở miền Bắc. Cây ra hoa quả nhiều hàng năm, thụ phấn nhờ gió và côn trùng.

Do quả dài và nặng, nên dễ bị rụng khi có gió bão. Hạt nhiều, tỷ lệ nảy mầm cao (60 – 80%). Cây trồng từ hạt ở các tỉnh phía nam sau 3 – 4 năm đã bắt đầu có hoa quả. Quả, lá và vỏ cây. Quả hái khi chín lấy cơm. Lá và vỏ thu hái quanh năm, dùng tươi hay phơi khô.

2. Thành phần hóa học (sưu tầm)

Báo cáo khoa học “New naphthalene derivative from the leaves of Cassia grandis L.“:

Từ lá cây Cassia grandis, một dẫn xuất naphthalene mới (1, cassgranon D) và bảy hợp chất đã biết rutin (2), afzelin (3), quercitrin (4), epicatechin (5), (-)-epiafzelechin (6), isoquercitrin (7) và aloe emodin (8) đã được phân lập từ chiết xuất etyl axetat và methanol.

Công dụng của cây ô môi

Quả ô môi được dùng sống chữa táo bón, liều 4 – 6g có tác dụng nhuận tràng và 10 – 20g gây tẩy. Cơm quả ô môi được ngâm rượu làm thuốc bổ, kích thích tiêu hóa, chữa đau lưng nhức mỏi, hiệu quả tốt đối với người cao tuổi và phụ nữ mới đẻ. Lấy quả ô môi thật chín, vỏ ngoài đã khô cứng, đập vỡ vỏ quả lấy phần cơm ngâm với nửa lít rượu 25 – 30^o, càng lâu càng tốt. Ngày uống hai lần mỗi lần một chén nhỏ trước bữa ăn.

Cao cơm quả ô môi có tác dụng kích thích tiêu hóa, nhuận tràng. Lấy 1000g cơm quả ngâm với một lít nước. Nghiền nát, lọc lấy nước. Giã còn lại ngâm tiếp với một ít nước nữa rồi lọc. Trộn 2 nước lại, cô nhẹ lửa đến khi được cao mềm. Ngày dùng 2 lần sau bữa ăn, mỗi lần 4 – 8g.

Lá ô môi tươi rửa sạch, giá nát, xát vài lần trong ngày, chữa hắc lào, lở ngứa. Tác dụng tốt hơn lá muồng trâu. Cũng có thể chế rượu lá ô môi với tỷ lệ 1:5, dùng rượu 25 – 30^o để bôi ngoài.

Ở Campuchia, vỏ thân ô môi được nhân dân giã đắp chữa rắn và bọ cạp cắn. Ngoài ra, hạt ô môi là nguyên liệu để chế gôm dùng trong công nghiệp dược phẩm.

Mua cây giống ô môi ở đâu uy tín, chất lượng ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

• Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm cây giống ô môi phù hợp.
• Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
• Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
• Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước hoặc đặt cọc trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 50k một lần ship.

Tài liệu tham khảo

• Cây ô môi – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi.
• Cây ô môi – Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam – Tập II – Đỗ Huy Bích cùng các tác giả khác.
• Pham Thi Nhat Trinh, Ngoc Quoc Lua et al. (2017). “New naphthalene derivative from the leaves of Cassia grandis L.”. Natural Product Research. 31(15):1733 – 1738.