Bầu giống ráy gai (chóc gai, móp gai)

Sửa chính tả và điều chỉnh lại nội dung: 26/3/2025;

Chóc gai hay ráy gai, móp gai, mớp gai, mác gai, sơn thục gai, khoai sọ gai (danh pháp khoa học là Lasia spinosa (L.) Thwaites) là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy Araceae.

Chóc gai là cây thảo cao 1 – 2m, có thân rễ. Các gióng có gai to mập. Cuống lá dài 32 – 125 cm, có gai (đôi khi nhẵn), có bẹ. Thể gối 15 – 35mm. Phiến lá rất đa dạng, hình mũi tên – hình mác, kích thước 35 – 65 × 20 – 60 cm, đơn hoặc chia thùy. Thùy trước nguyên hoặc xẻ chân vịt tới gần gân giữa, nhọn mũi. Các thùy sau một hoặc hai lần xẻ lông chim đôi với 3 – 4 đoạn bên hẹp hoặc khá dài, nhọn mũi. Gân bên sơ cấp 2 – 4, to. Gân bên thứ cấp mỏng hơn, nhiều gân phụ bậc cao. Tất cả các gân đều phẳng, phía xa trục có gai nhỏ thẳng hoặc hơi cong. Cuống hoa dài tới 47 cm, có gai. Cụm hoa không phân nhánh, có mo dài bao lại, phần gốc mở ra còn phần trên khép kín. Mo hoa dài 18 – 35 cm với phần đuôi dài tới 28 cm, màu cam xỉn tới đen – đỏ phía ngoài và màu vàng xỉn tới đỏ sẫm xỉn phía trong. Trục hoa hình trụ, ngắn hơn mo nhiều. Hoa nhiều, tất cả đều lưỡng tính. Bao hoa gồm 4 – 6 mảnh, bộ nhị gồm 4 – 6 nhị có chỉ nhị ngắn, bầu 1 ô có chứa 1 noãn treo. Quả mọng hình trứng vuông hay tháp nhọn, có gai ngắn rậm ở đỉnh. Hạt hình trứng – tim dẹp, kích thước 5 – 7mm. Cây ra hoa vào tháng 7 – 9.

Thông tin thêm

1. Phân bố, thu hái và chế biến

Chóc gai – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi (đã sửa chính tả):

Cây mọc hoang dại ở khắp nơi ẩm ướt trên có tán che: Ruộng nước, bờ ao, bãi lầy, ven suối.

Người ta thường dùng thân rễ thu hái vào mùa thu đong. Đào rễ về rửa sạch, thái mỏng phơi hay sấy khô. Có khi người ta ngâm với nước gừng, nước phèn trước khi phơi hay sấy khô.

2. Thành phần hóa học (sưu tầm)

Rajib Hossain cùng cộng sự đã tổng hợp thành phần hóa thực vật của Lasia spinosa trong báo cáo trên tạp chí Oxidative Medicine and Cellular Longevity như sau:

• Chiết xuất hexane từ lá và rễ của cây Lasia spinosa chứa berberine alkaloid, lignan (lyoniresinol, meridional, secoisolariciresinol; 5,5′-dimethoxysecoiso-lariciresinol; 2-(4-hydroxy-3,5-dimethoxybenzyl)-3-(4-hydroxy-3-methoxybenzyl)-1,2-butanediol; (7′S,8S,8R)-4,4′-dihydroxy-3,3′5,5′-tetra methoxy-7′,9-eproxylignan-9′-ol-7-one; 5,5′-dimethoxy-lariciresinol; 5′-methyoxlariciresinol, dihydrodehydrodiconifery alcohol; syringaresinol, …), aldehyde (p-hydroxy benzaldehyde, …), phenolic (procyanidin A1, …) và một số hợp chất khác (4-hydroxybenzoic acid, 2-(4′- methoxyphenyl)-ethanol, 4-methoxyphenyl alcohol, 1-tetracosane, …).
• Phần trên mặt đất của L. spinosa chứa các terpenoid ( limonene, aqualene, caryophyllene, …), tinh dầu (methyl octadec-6,9-dien-12-ynoate, α-glyceryl-linolenate α-pinene, α-selinene, camphene, δ-3-carene, camphor, …), phenolic (4-hydroxybenzoic acid, morin, cinnamic acid, syringic acid, gentisic acid, …), các acid béo (metyl este của oleic acid, palmitic acid, stearic acid, epoxyoleic acid), steroid (spinasterone, β-sitosterol, γ-sitosterol, stigmasterol, campesterol, crinosterol, …), ankan (hexatriacontane và heptacosane).
• Toàn bộ cây chứa các phenolic (gentisic acid, isovanilic acid, syringic acid, chlorogenic acid, p-hydroxy benzoic acid, (+)-catechin, …), flavonoid bao gồm glycoside flavonoid và aglycone flavonoid (vitexin, vitexin-2”-O-β-D-glucopyranoside; isorhamnetin 3-O-rutinoside, morin, apigenin, 3′-methyl-quercetin-3-O-α-L-rhamnopyranosyl-(1/6) β-D-glucopyranoside; triglochinin, …) và ketone (hexahydrofarnesyl acetone, …).

Lá non dùng làm rau ăn (rau móp). Vị thuốc nhân dân dùng chữa họ, đau họng, phù thũng, tê thấp, suy gan, di chứng do sốt rét. Ngày dùng 4 đến 16g dưới dạng thuốc sắc. Sơ bộ thấy thân hay ngâm rượu. Dùng riêng hay phối hợp với số vị thuốc khác như nghệ.

Địa chỉ mua cây ráy gai uy tín ?

Địa chỉ: Ngách 68/45, ngõ 68, đường Nguyễn Văn Linh, phường Long Biên, thành phố Hà Nội.

• Quý khách xin vui lòng liên hệ với Cây cảnh Hải Đăng để được các chuyên viên của chúng tôi tư vấn lựa chọn sản phẩm bầu giống ráy gai phù hợp.
• Chúng tôi sẽ chụp ảnh sản phẩm cho quý khách nếu có yêu cầu.
• Chúng tôi sẽ kiểm tra kỹ hàng hóa đảm bảo chất lượng và đúng quy cách trước khi giao.
• Quý khách ở xa vui lòng tiến hành chuyển khoản trước hoặc đặt cọc trước. Nếu quý khách ở nội thành có thể áp dụng ship nhanh với chi phí 50k một lần ship.

Tài liệu tham khảo

• Chóc gai – Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam – Đỗ Tất Lợi.
• Rajib Hossain et al. (2021). “Lasia spinosa chemical composition and therapeutic potential: A literature-based review”. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2021:1602437.