skip to Main Content
Hình ảnh Bèo Tấm ( Bèo Cám )

Kẻ thù của hoa súng và cách phòng trừ

Kẻ thù của hoa súng thật là một nỗi ác mộng. Ai cũng ước mong là có một chậu hoa súng thật tuyệt đẹp và mỹ miều trong vườn. Tuy nhiên hồng nhan thì bạc phận. Hoa súng tuy đẹp nhưng lại rất dễ là miếng mồi ngon cho lũ sâu bệnh hại tới tàn phá. Chúng reo rắc nỗi kinh hoàng cho bể súng, biến bể súng thành một “bãi rác” theo nghĩa đen đúng nghĩa. Vậy phải làm sao để tận diệt lũ sâu bệnh này và hoàn lại vẻ đẹp vốn có sưa kia của hoa súng đây. Cùng đọc bài viết dưới đây để tìm hiểu kĩ hơn về vấn đề này nhé.

Chi tiết sản phẩm: Hoa súng Thái lan

A. BỆNH HẠI CÂY HOA SÚNG

1. Bệnh lá đốm

Nguyên nhân gây lá bệnh đốm lá trên cây hoa súng xuất phát từ nấm thuộc họ Cercospora. Nấm thường xuất hiện khi gặp độ ẩm cao nhất là trong màu mưa và hay tấn công phá hoại những lá già của súng trong một khoản thời gian ngắn. Các đốm nấm thường có màu nâu sám với viềm sậm. Lá bị nhiễm nấm sẽ mềm yếu, sơ sác và chết.

kẻ thù của hoa súng

Lá súng bị nấm hại

Cách giải quyết: Khi thấy nấm xuất hiện nên nhanh chóng ngắt bỏ những lá đó từ gốc lá đem đi đi hủy. Nhưng nặng thì có thể phun thuốc hạn chế nấm như Carbendazim.

2. Bệnh thối rễ

Bệnh thường xảy ra khi nền đất trồng súng chuyển hết thành bùn khiến một phần rễ súng bị thối làm gián đoạn việc sinh trưởng và phát triển của cây. Cách xử lý vô cùng đơn giản đó là bỏ phần rễ mà bị thối đó ra và đem trồng trong đất mới.

B. KẺ THÙ CỦA SÚNG

1. Bèo cám ( Bèo tấm )

Bèo cám tràn ngập bể súng

Bèo cám trong không gian bể súng thường là đối tượng được phát hiện dễ nhất và cần phải được loại bỏ ngay lập tức. Nhưng trước tiên, chúng ta cần tìm hiểu bèo cám là gì đã, liệu chúng có thực sự là loài gây hại.

Bèo cám, còn gọi là bèo tấm, thuộc Phân họ Bèo tấm Lemnoideae là một phân họ trong họ Ráy ( Araceae ), là một loài thực vật thủy sinh có nhiều tác dụng với môi trường.

  • Bèo tấm có thể “vô hiệu hoá” các độc chất mạnh trong nước như kim loại nặng, fenol, benzen…
  • Bèo tấm có hàm lượng protein khá cao, chiếm 40% ( với đậu nành thì là 41%, lạc là 23,6%), ít chất xơ (5%), năng lượng trao đổi 2.900 Kcal/kg, có tiền sinh tố A, B. Đặc biệt, bèo cám còn làm giảm sự tăng sinh của muỗi Anopheles do tiết ra chất sát trùng làm ức chế sự sinh trưởng của loăng quăng ( ấu trùng của muỗi ).

Về đặc điểm thực vật: Các loài thực vật trong Phân họ Bèo tấm Lemnoideae có cấu tạo vô cùng đơn giản, chúng thiếu thân hoặc lá, nhưng lại bao gồm cấu trúc nhỏ giống như lưỡi lam trôi nổi trên hoặc chỉ ngay dưới bề mặt nước một khoảng rất nhỏ, có hoặc không có các rễ con đơn giản. chúng sinh sản chủ yếu bằng hình thức sinh sản vô tính, nhờ nảy chồi, thỉnh thoảng mới ra hoa, bao gồm 2 nhị hoa và một nhụy hoa ( đôi khi gọi nó là cụm hoa gồm 3 hoa đơn tính ) cũng được sinh ra. Quả thuộc loại túi nhỏ, một cái túi chứa không khí và hạt, nhằm mục đích có thể nổi được. 

Bèo tấm được biết là nguồn thức ăn quan trọng cho các loại chim nước, cũng như được nhiều người sử dụng. Một số loài bèo tấm được nuôi trồng trong các bể cảnh nước ngọt và ao hồ để diệt trừ lăng quăng ( như đã nhắc ở trên ). Chúng phát triển khá nhanh, chỉ trong thời gian ngắn là đã gần phủ kín mặt hồ. Một số nghiên cứu cho hay, bèo tấm có vai trò quan trọng trong việc khắc phục tình trạng dư thừa các chất dinh dưỡng dạng khoág chất trong các ao hồ một cách đơn giản do chúng phát triển nhanh và hấp thụ phần lớn các chất này, cụ thể là các chất như nitrat và phốtphát. Ngoài ra nó cũng làm giảm tỷ lệ bay hơi của nước.

Tuy nhiên do có khả năng hấp thụ mạnh nên bèo tấm vô tình gây ra sự cạnh trạnh khốc liệt nguồn dinh dưỡng trong nước giữa nó với các động vật và thực vật thủy sinh khác ( đặc biệt là cây súng ). Bèo tấm khi phủ kín mặt chậu hoặc mặt bể súng sẽ làm giảm khả năng hấp thụ ánh nắng mặt trời của súng. Lá súng sẽ rất nhỏ, yếu và sức đề kháng kém. Và để tận diệt được bèo tấm một khi đã để chúng phủ kín kể là một việc hết sức khó khăn.

⇒ Cách giải quyết tạm thời: vớt đem đi vứt và tiến hành thay đổi nước trong chậu thường xuyên. Vì chúng chỉ nổi trên mặt nước nên vớt ra ra dễ dàng hoặc đổ nước đầy bể để cho chúng chàn ra ngoài theo dòng nước. 

2. Rêu nước

Rêu nước trong bể súng khá đa dạng về loài, có loài ít gây hại, cũng có loài gây hại nặng. Nhưng chúng đều có một điểm chung là vô cùng dai dẳng, sinh sôi rất nhanh ( chỉ mất 2 – 3 ngày ) và rất khó trị tận gốc. Sau đây là một số loài rêu hại thường xuất hiện trong bể súng cho bạn đọc tham khảo. Shop chưa xác định được tên khoa học cho từng loài nên rất mong sự góp ý của các bạn đọc.

kẻ thù của hoa súng

Loài rêu này ( danh pháp khoa học ? ) thường phổ biến ở những bể súng lớn và nhỏ. Rất dễ để vớt loài rêu này ra khỏi bể

Loài rêu này ( danh pháp khoa học ? ) thường phổ biến ở những bể súng nhỏ. Vớt loài dễ này ra cũng khá đơn giản

Loài rêu này ( danh pháp khoa học ? ) khá đặc biệt và cũng rất khó diệt

Cận cảnh loài rêu đặc biệt này

Loài rêu này ( danh pháp khoa học ? ) bám khá chặt vào súng. Nếu gỡ không cẩn thận có thể gỡ luôn cả cây súng ra khỏi chậu

Bong bóng khí mà loại rêu này tạo ra

a. Nguyên nhân xuất hiện rêu hại

– Thiếu vi sinh vật phân giúp phân giải chất hữu cơ trong bể súng. 

– Tồn dư hàm lượng chất hữu cơ quá nhiều.

– Nếu các bạn để ý, một sô loài rêu nước thường xuất hiện kèm với bèo tấm trong bể súng. Mà ta đã biết bèo tấm là đối thủ cạnh tranh trực tiếp về dinh dưỡng ( đa lượng và vi lượng ) và khí Ôxi với súng. Khi Bèo tấm xuất hiện dày đặc sẽ cản trở nguồn cung ứng dinh dưỡng cho súng khiến cây súng khó ra hoa và yếu dần. Và khi cây yếu dần thì rất dễ bị tổn thương và trở thành “giá thể” bất đắc dĩ cho rêu nước.

– Không vệ sinh bể súng thường xuyên.

b. Cách xử lý rêu nước

Dùng nhíp hoặc lấy tay bốc rêu ra càng nhiều càng tốt. Với những loài rêu bám chặt vào súng, có thể gỡ bằng tay nhưng phải xử lí thật nhẹ nhàng tránh làm gãy súng. Sau đỏ bỏ thêm kali permanganate hòa tan vào và để đó 3 – 4 ngày rồi đổ hết nước ra, thay nước mới hoặc có thể sử dụng thuốc trừ rêu hiện có đang bầy bán ngoài thị trường.

3. Ốc bươu vàng

Trong bể súng ta thường gặp những loài ốc kích thước nhỏ như ốc bươu, phổ biến nhất vẫn là ốc bươu vàng, ngoài ra còn có thêm ốc bươu đen. Kích thước của ốc phụ thuộc vào lượng thức ăn trong bể. Loài này có tập tính là chuyên bò lên cắn lá vào ban đêm.

a. Nguồn gốc

Ốc bươu vàng ( danh pháp khoa học Pomacea canaliculata ), là loại ốc thuộc họ Ampullariidae, lớp Chân bụng ( Gastropoda ), trong ngành Thân mềm ( Mollusca ), có nguồn gốc Trung và Nam Mĩ. Loài Ốc này được du nhập vào Việt Nam trong những năm 1985 – 1988 qua thương lái Trung Quốc và hiện đã và đang trở thành một trong những sinh vật gây hại nghiêm trọng nhất cho nền nông nghiệp Việt Nam.

b. Cấu tạo

Ốc trưởng thành cỡ lớn, dạng mập tròn, gồm đầu, thân và chân. Đầu có hai đôi xúc tu ( một đôi dài và một đôi ngắn ). Thân nằm trên chân, là một khối xoắn ẩn kín trong vỏ. Chân rộng, hình đĩa, màu trắng kem nằm ở phía bụng. Mặt lưng của chân có nắp vỏ để che đậy. Đầu và chân thường thò ra ngoài vỏ khi di chuyển. Và toàn bộ cơ thể ốc nằm trong lớp vỏ.

Con đực có vảy miệng hơi nhô gợn sóng, con cái có vảy miệng bằng phẳng hơi lõm xuống. Ai cũng biết là Ốc bươu vàng thường gây hại phổ biến trên lúa. Tuy nhiên, về mặt bằng chung, ốc thích thức ăn mềm, non như lục bình, lúa mạ non, rau cải, rau muống nước, xà lách, bèo, sen…và kể cả súng nữa. Trong bể súng, ốc thường ẩn náu dưới bùn, hoặc dưới bề mặt lá súng nổi trên bờ nên rất khó phát hiện nếu chỉ nhìn sơ qua. Ban đêm là khoảng thời gian chúng hoạt động tích cực nhất, ốc bò lên lá theo đường thân khí sinh rồi cắn phá đến trụi lá súng dẫn đến cây yếu và chết dần. Trong bể súng có thể có hàng chục con ốc chú ngụ.

c. Sinh sản

Ốc thuộc nhóm thụ tinh trong, thường đẻ trứng vào lúc chiều tối. Khi đẻ chúng leo lên giá thể cao trên mặt nước, trứng bám thành chùm, màu hồng, có khoảng 120 – 500 trứng. Trứng nở sau 12 – 15 ngày, nở hết trong vòng từ 2 – 7 ngày. Tỉ lệ nở khoảng 70%, tỉ lệ sống sau 10 ngày tuổi khoảng 80%. Tuổi thành thục sớm 100 ngày, thời gian tái phát dục ngắn, khoảng 3 ngày. Khi thời tiết ấm lên cũng là lúc ốc bươu vàng sinh sản rất mạnh.

Tuổi thọ 2 – 4 năm. Trong quần đàn, tỉ lệ con đực/cái khoảng 1/4. Tuỳ theo số lượng thức ăn có được mà tốc độ sinh trưởng nhanh, chậm khác nhau. 

Ốc bươu vàng giao phối với ốc bươu bản địa, ốc lác. Vô tình lai tạo thế hệ ốc mới có đặc tính khác biệt như mài ốc cứng hơn ( được kế thừa từ ốc bản địa), cấu trúc vỏ + màu trứng + kích cỡ trứng + đặc điểm khi sinh sản giống với ốc bươu vàng “gốc”. Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến ốc bản địa dần dần biến mất

d. Cách giải quyết

Nếu gặp ít thì sử dụng tay bắt ốc ra. Nhưng nếu bùng nổ nhiều trên diện rộng thì nên chuyển qua thuốc trừ ốc, nhưng tốt nhất nên tìm cách phòng chống bắt đầu từ khi mới trồng. khi mua cây súng về cần kiểm tra xem ốc và trứng ốc có trên thân cây hay không để hạn số lượng ốc. Nếu thấy trong đất bùn có ốc non nên tiến hành thay lớp đất mới. Ngoài ra có thể đổ nước tràn bể để hạn chế việc ốc đẻ trứng lên trên thành bể.

4. Sâu 

Phần lớn là sâu của các loài bướm đêm đến đẻ trứng ở mặt dưới lá. Sâu non chủ yếu cắn phá những lá súng từ lá non đến là trưởng thành ). Sâu hóa nhộng ở trên bờ hay trên mặt lá và tiếp tục vòng đời gây hại của chúng. Sâu thường xuất hiện và gây hại trong màu nắng và chủ yếu chú ngụ ở mặt dưới lá nổi trên mặt nước. Nếu thấy lá súng có hiện tượng bị cắn rách một phần mặc dù lá vẫn còn đang rất tươi thì lật lá súng lên là sẽ thấy sâu ngay.

Cách giải quyết: Sâu thường xuất hiện không nhiều nên có thể sử dụng tay bắt hoặc sử dụng kìm kẹp bắt ra. Nhưng nếu số lượng nhiều thì cần thiết sử dụng thuốc BVTV phun vào buổi sáng. Như Carbaryl, Carbosulfan, Monocrotofos. Và lưu ý sâu chỉ tấn công những lá nổi trên mặt nước, nên chỉ cần làm cho toàn bộ lá chìm vào mặt nước là sẽ khắc chế được bướm đêm đến đẻ trứng.

5. Rầy mềm ( Rệp bông )

Rầy mềm hay còn gọi là rệp bông ( Danh pháp khoa học: Aphis gossypii ) là một loại rầy trong họ Aphididae, chúng là loài ký sinh đa ký chủ, nhất là trên các cây họ đậu, họ cà độc dược, bầu bí dưa, cam quýt và nhiều loại cây khác.

Thành trùng gồm 2 dạng một là có cánh và hai là không có cánh: Dạng không cánh cơ thể dài từ 1,5 – 1,9 mm và rộng từ 0,6 – 0,8 mm, toàn thân màu xanh đen, xanh thẫm và có phủ sáp, một ít cá thể có dạng màu vàng xanh. Dạng có cánh thì cơ thể dài từ 1,2 – 1,8 mm; rộng từ 0,4 – 0,7 mm; đầu và ngực màu nâu đen, bụng màu vàng nhạt, có khi xanh đậm, phiến lưng ngực trước màu đen, mắt kép to, ống bụng đen.

Trong bể súng, Ấu trùng và thành trùng tập trung phần lớn mặt dưới lá súng, dưới nụ hoa và trên thân khí sinh  nổi trên mặt nước, hút nhựa làm cho các phần này bị héo hoặc để lại những vết thâm đen trên lá, tạo ra những vết rách trên thân khí sinh và truyền bệnh virus cho cây. Nụ bị hại không thể nở, lá bị hại sẽ quăn queo và chết dần.

Cách giải quyết: 

Khi thấy rầy mềm bùng nổ không nhiều thì nên kết hợp dùng tay vuốt và đổ nước để rửa trôi chúng ra khỏi bể súng. Phòng trừ rầy mềm thì không cần phải thay nước, bởi rầy mềm chỉ tấn công những phần nổi trên mặt nước nên chỉ cần để cây súng ngập hoàn toàn trong nước là được.

6. Nòng nọc

Nòng nọc là đối tượng thường ít bị để ý nhất, do nhiều người nghĩ chúng chỉ là động vật vô hại. Thế nhưng đa số chúng ta đã lầm. Nòng nọc thường cắn phá các lá non phía dưới nước đến mức chỉ còn cành khiến cây súng mất đi khả năng quang hợp, khi cây súng không có khả năng quang hợp cây sẽ yếu và chết dần.

Cách giải quyết: luôn quan sát rằng có nhái đến đẻ trứng trên mặt nước hay không. Đặc điểm của trứng nhái là những quả trứng sawpr nở màu nâu được bao liên kết và bao bọc bởi lớp nhớt dẻo xung quanh nổi lềnh bềnh ở khu vực miệng ao hoặc chậu. khi gặp được thì nên nhanh chóng vớt bở để ngăn trứng không nở thành nòng nọc.

Trứng nhái nổi lềnh bềnh trên mặt nước