skip to Main Content
Cây Hoa Xác Thối – Khi Sự “xấu Xí” đạt đỉnh Trong Thế Giới Thực Vật

Cây hoa xác thối – khi sự “xấu xí” đạt đỉnh trong thế giới thực vật

Cây hoa xác thối “xấu xí” hội ngộ bạn đọc. Tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây.

Cuộc bầu chọn những Loài cây xấu nhất thế giới của hiệp hội làm vườn Telegraph diễn ra từ ngày 13/6. Kết quả được công bố vào ngày 10/7, thật bất ngờ khi ngôi vị cao nhất dành cho loài hoa xác thối Amorphophallus titanum.

Mặc dù trở thành cây kém thẩm mỹ nhất nhưng hoa xác thối vẫn lọt vào danh sách những loài hoa được mọi người yêu mến. Rất nhiều người ngưỡng mộ hình dáng to lớn kỳ lạ của cây hoa này. Một người nhận xét: “Hoa xác thối là loài cây rất thú vị. Không phải xấu toàn bộ mà chỉ vì nó có mùi hôi thối. Lần đầu tiên nhìn thấy bông hoa này ở vườn Marie Selby tại Sarasota, Mỹ, vài năm trước, tôi đã rất ấn tượng”.

Được biết Amorphophallus titanum gọi theo tiếng Hy Lạp Cổ với άμορφος – Amorphos tức “without form, misshapen” ( “dị hình” ) + φαλλός – phallos mang nghĩa “phallus” ( “dương vật” ), và titan tức “giant” ( “to lớn” ). Loài còn được biết đến với các tên khác là hoa xác thối khổng lồchân bê titan, là thực vật có hoa dạng chùm không phân nhánh lớn nhất trên thế giới. Thực ra, chùm hoa của cây này không lớn bằng chùm hoa của Corypha umbraculifera, tuy nhiên chùm hoa của loài C. umbraculifera có phân nhánh. Loài hoa đơn lớn nhất thuộc về chi Rafflesia. Dưới đây là hình ảnh hoa xác thối cho bạn đọc tham khảo.

Hình ảnh cho loài cây xấu xí nhất thế giới – A. titanum tại Vườn Thực vật ngày 27 tháng 6 năm 2018

Loài hoa này có tên gọi là hoa xác thối do chính mùi hương và màu sắc của hoa giống như thịt thối ( tiếng Indonesia: bunga bangkai – bunga nghĩa là hoa, bangkai mang nghĩa là xác chết, xác thối hoặc tử thi ). Vì lí do tương tự, danh hiệu “hoa xác thối” cũng được gán cho chi Rafflesia.

Đặc điểm cây hoa xác thối

Cụm hoa của A. titanum có thể cao đến 3 m. Giống như các loài vân môn và hồng môn, chùm hoa bao gồm một bông mo được cấu thành bởi các hoa nhỏ, có mùi; và có một mo bao quanh trông giống một cánh hoa lớn. Với trường hợp của A. titanum, mo hoa có màu xanh bên ngoài, đỏ sẫm bên trong, cùng bề mặt mo có nhiều nếp nhăn. Bông mo rỗng bên trong. Bên trong lớp mo, phía dưới bông mo là hai vòng hoa nhỏ. Vòng hoa phía trên bao gồm các hoa đực, vòng phía dưới là rất nhiều lá noãn màu đỏ – cam sáng. “Mùi hương” của cây chân bê titan giống như mùi của thịt thối, thu hút các loài ruồi ăn xác chết ( họ Sarcophagidae ) thụ phấn cho chúng. Màu đỏ sẫm và bề mặt nhám của hoa cũng tạo cảm giác rằng bông mo là một miếng thịt. Trong khi hoa nở, đỉnh bông mo có nhiệt độ tương tự nhiệt độ cơ thể người, giúp làm bay hơi, phát tán mùi hương của hoa. Nhiệt độ này cũng được coi là một tác nhân gây ảo giác đối với các loài côn trùng ăn xác chết.

Cụm hoa của A. titanum

Cả hoa đực lẫn hoa cái đều nở trên cùng một chùm hoa. Các hoa cái nở trước, rồi các hoa đực nở 1 – 2 ngày sau. Cơ chế này ngăn cản sự tự thụ phấn của hoa.

Sau khi hoa tàn, một chiếc lá duy nhất mọc lên từ giả thân hành của cây dưới mặt đất. Chiếc lá mọc trên một thân cây, về sau phân thành ba nhánh tại đỉnh, mỗi nhánh mang nhiều lá chét. Cấu trúc lá này có thể cao đến 6 m, rộng đến 5 m. Mỗi năm, chiếc lá cũ chết và một chiếc lá mới sẽ mọc lên. Khi thân hành đã có đủ dưỡng chất, nó ngủ trong bốn tháng và quá trình này lại được lặp lại.

Giả thân hành của loài này là loại lớn nhất được biết đến, nặng khoảng 50 kg. Khi một cây tại Vườn thực vật hoàng gia Kew được thay chậu sau quá trình ngủ đông, khối lượng cân được của nó là 91 kg. Năm 2006, một giả thân hành trong Vườn thực vật ở Bonn, Đức được ghi nhận được nặng 117 kg ( 258 lb ). Một giả thân hành khác của A. titanum được trồng ở Gilford, New Hampshire bởi Tiến sĩ Louis Ricciardiello năm 2010 ghi nhận nặng khoảng 138 kg ( 305 lb ). Tuy nhiên, kỷ lục hiện tại được nắm giữ bởi một giả thân hành được trồng tại Vườn bách thảo Hoàng gia Edinburgh; nặng 153,9 kg ( 339 lb ) sau 7 năm tăng trưởng từ một thân cây ban đầu có kích thước chỉ bằng một quả cam.

Giả thân hành khủng của A. titanum

Nhân giống hoa xác thối

Chân bê titan chỉ mọc trong tự nhiên tại các vùng rừng mưa nhiệt đới thuộc Sumatra, Indonesia. Loài này được miêu tả khoa học lần đầu tiên bởi nhà thực vật học người Ý Odoardo Beccari vào năm 1878. Loài này rất hiếm khi ra hoa trong tự nhiên, và trong môi trường nuôi trồng thì càng hiếm hơn nữa. Lần đầu tiên một cây A. titanum ra hoa trong một vườn bách thảo là vào năm 1889 tại Vườn thực vật hoàng gia Kew ở Luân Đôn, từ đó đến nay các hoa ở đây đã nở hơn 100 lần. Những lần nở hoa đầu tiên tại Hoa Kỳ được ghi nhận tại Vườn thực vật New York trong năm 1937 và 1939. Việc nở hoa này cũng là cảm hứng cho việc chọn hoa chân bê Titan làm loài hoa chính thức cho The Bronx vào năm 1939, và chỉ bị thay thế bởi loài hoa liên vào năm 2000. Số lượng hoa được nhân giống đã tăng trong những năm gần đây, nên việc mỗi năm có hơn 5 hoa nở trên toàn thế giới cũng không có gì làm lạ.

Năm 2003, một cây hoa xác thối tại vườn thực vật của Đại học Bonn, Đức đã vượt chiều cao cao nhất của loài này trước đó, đạt khoảng 2,74 m. Sự kiện này đã được ghi nhận bởi Sách Kỷ lục Guinness. Ngày 20 tháng 10 năm 2005, kỷ lục được phá bỏ tại vườn sinh vật Wilhelma ở Stuttgart, Đức; cây hoa đạt chiều cao 2,94 m khi nở. Kỷ lục này lại được phá vỡ lần nữa vào ngày 18 tháng 6, bởi cây chân bê titan của Louis Ricciardiello, được trưng bày tại Winnipesaukee Orchids, Gilford, New Hampshire, Hoa Kỳ. Cây này đạt chiều cao 3,1 m; và cũng được ghi nhận vào Sách Kỷ lục Guinness.

Khi cây hoa xác thối nở hoa

Trong nhân nuôi, hoa xác thối thường cần từ 7 đến 10 năm sinh trưởng trước khi ra hoa lần đầu tiên. Sau lần ra hoa đầu tiên đó, có thể có sự thay đổi đáng kể về tần suất nở vào những lần ra hoa sau. Ví dụ một số cây có thể 7 đến 10 năm  không ra hoa kể từ lần đầu tiên trong khi những cây khác thì lạ có thể cho hoa cứ sau từ 2 – 3 năm. Điển hình là một cây chân bê titan ra hoa hai năm một lần ( vào những năm 2014,16, 18 và 2020 ) tại Vườn thực vật ở Copenhagen. Ngoài ra cũng ghi nhận trường hợp ra hoa trở lại sau một năm.

Mo thường bắt đầu mở vào giữa buổi chiều, lúc tối muộn và suốt đêm. Vào thời điểm thời điểm này, hoa cái rất dễ thụ phấn. Mặc dù hầu hết các mo sẽ bắt đầu héo trong vòng mười hai giờ, một số khác thì được biết là vẫn mở trong khoảng từ 24 đến 48 giờ. Và khi sự héo tàn đến, hoa cái mất khả năng thụ phấn.

Danh sách những loài cây “xấu xí” khác bao gồm hoa xác thối ( theo Telegraph )

1. Hoa tử thi ( Amorphophallus titanum ) với 29%

Hình ảnh cho hoa xác thối

2. Stinky squad ( Pseudocolus fusiformis ); 26%

Hình ảnh cho stinky squad

3. Rau lông cừu ( Raoulia eximia ); 21%

Hình ảnh cho rau lông cừu

4. Cây bách lan của sa mạc ( Welwitschia mirabilis ); 12%

Hình ảnh cây bạch lan

5. Cây vòi voi ( Pachypodium namaquanum ); 4%

Hình ảnh cây vòi voi
Một đám vòi voi ở Nam Phi

6. Hành biển ( Drimia maritima ); 2%

Hình ảnh cây hành biển

7. Cây gai chữ thập ( Colletia paradoxa ); 1,5%

Hình ảnh cây gai chữ thập

8. Bastard cobas ( Cyphostemma juttae ); 1,5%

Cây bastard cobas

9. Hoa bồ nông lớn ( Aristolochia gigantea ); 1%

Hình ảnh loài hoa bồ nông lớn Aristolochia gigantea
Back To Top